BELKOS

"Allied Force" begon op 24 maart 1999 en was in eerste aanleg gericht tegen luchtverdedigingssystemen, verbindingscentra en aanvoerlijnen van het Joegoslavische leger. Pas later werden ook politie- en legereenheden onder vuur genomen. Schepen van de NAVO blokkeerden gedurende de hele operatie de Joegoslavische havens.

Op 9 juni 1999 gingen de Joegoslavische autoriteiten akkoord met een staakt-het-vuren en een gefaseerde terugtrekking van alle eigen eenheden uit Kosovo. Een dag later schortte de NAVO de luchtaanvallen op en op 20 juni 1999 eindigde operatie Allied Force.

Op 10 juni 1999 nam de VN-veiligheidsraad de resolutie 1244 aan. Deze laat een civiele en militaire operatie in Kosovo toe. Doelstelling van de operatie is hulpverlening, wederopbouw en instellen van een nieuw bestuur en overheidsapparaat.

F-15 C Eagle tijdens Allied Force in april 1999.

KFOR, wat staat voor Kosovo Force, is een internationale vredesmacht geleid door de NAVO die instaat voor de bewaking en handhaving van de vrede en veiligheid. Het hoofdkwartier van KFOR bevindt zich in Pristina.

De Belgische deelname krijgt de naam BELKOS mee, wat staat voor Belgisch detachement in Kosovo. De eerste Belgische deelname (BELKOS 1) vond plaats in 1999. In november 2007 vertrekt een deel van 1 Para in het kader van BELKOS 26 naar Mitrovica in Kosovo. Dit detachement telt een 160-tal militairen en bestaat uit een compagnie lichte infanterie, hoofdzakelijk van het 1ste Bataljon Parachutisten. Verder is er nog een steundetachement dat voor logistiek, medische steun en communicatie bevoegd is.

Tijdens patrouilles worden de para’s gewaardeerd voor hun aanwezigheid en helpende hand. De militairen zijn graag gezien omdat ze zich begeven tussen de plaatselijke bevolking en deel uitmaken van hun dagelijks leven. Voor de mensen die er wonen, waarvan vele in armoede, zijn de onderhandelingen en vergaderingen op alle mogelijke niveau’s over de toekomst van Kosovo geen zaken die hen bezighouden. Het zijn voor hen dingen die ver van hun bed gebeuren en waarvan de zichtbare resultaten veel tijd vergen. En in die optiek is voor de mensen ter plaatse een vriendelijk woord of een helpende hand meer waard dan beloftes en besluiten die niet direct tastbaar zijn.

De Belgen worden op patrouilles indien mogelijk vergezeld van een tolk die zorgt voor de communicatie tussen de para's en de bevolking.

Para-commando's op patrouille

De eerste plaats

Niet alleen tijdens het uitvoeren van de opdrachten geven de Belgen het beste van zichzelf, maar ook tijdens sportieve evenementen.

Om de groepsgeest en de verstandhouding tussen de verschillende eenheden te versterken worden wedstrijden ingericht om met elkaar op sportief gebied in de clinch te gaan.

Dat de Belgische para's een uitstekende fysieke conditie hebben door hun specifieke training wordt wederom bewezen tijdens de biathlon BATFRA, een wedstrijd tussen de Belgen de Fransen, waar ze met de eerste prijs gaan lopen.

Belgische para's worden gefeliciteerd met hun overwinning.

Zowat 200.000 Serviërs komen in de Servische hoofdstad Belgrado op straat voor een demonstratie tegen de onafhankelijksverklaring van Kosovo. Ook in andere Servische steden, zoals Banja Luka, betogen grote groepen Serviërs.

De demonstranten vinden dat Kosovo een provincie van Servië is en moet blijven. Ze beschouwen de door veel westerse landen gesteunde afscheiding als onwettig. Hun woede richt zich vooral op de Verenigde Staten, de in hun ogen grootste voorvechter van een onafhankelijk Kosovo. De betoging resulteert in een bestorming van de Amerikaanse ambassade waar gemaskerde mannen het gebouw binnendringen en een kantoorruimte proberen in brand te steken.

De Belgische para-commando’s verzwaren de patrouilles, verhogen de waakzaamheid en verscherpen de controles zonder te provoceren. Over het algemeen is de aanwezigheid van onze troepen genoeg om alles rustig te houden.

De Belgen trekken zich met een Cie terug op de East Bridge om etnische groepen van elkaar gescheiden te houden. Het kordate, doch neutrale, optreden van de para-commando’s zorgt voor openbare orde en rust.

Af en toe zijn er kleine betogingen zonder veel erg. 

In de stad Mitrovica zijn er protestacties toen op 17 maart het VN gerechtsgebouw, dat werd bezet door Servische manifestanten, werd ontzet door internationale ordetroepen en VN-politieagenten.

Enkele voertuigen van de VN, die opgepakte Serviërs wegvoerden, werden aangevallen. De deuren werden geforceerd en een tiental Serviërs kon opnieuw worden bevrijd. Het waren de zwaarste rellen sinds de onafhankelijkheid van Kosovo werd uitgeroepen.

De VN agenten en militairen werden bekogelt met stenen en molotovcocktails. Ook werd er geschoten op de ordetroepen. Voertuigen van de VN werden in brand gestoken.

De  spontane manifestatie van boze Serviërs die bij het gebouw waren samengetroept, moest uiteen worden gedreven met traangas. Franse en Belgische NAVO troepen namen deel aan de ontruimingsactie.

Het ging er met momenten grimmig aan toe maar niemand van de Belgen raakte gewond. Bij de Franse collega's vielen wel enkele gewonden.

Op 18 maart was de rust weergekeerd in Mitrovica.

Om de veiligheid van het gerechtsgebouw te verzekeren bewaken de Fransen samen met twee pelotons Belgische para's het VN tribunaal.

De Belgische para-commando's hebben dit, samen met de Franse militairen, op een correcte wijze opgevangen en bijgestuurd en op die manier erger voorkomen.

Ze hebben de rust en orde opnieuw hersteld en laten hierdoor een positieve indruk achter bij de plaatselijke bevolking en de rest van de wereld.

En zoals deze foto laat zien komen de para's niet alleen om de "grote mensen problemen" aan te pakken, maar maken ze ook tijd voor de kinderen ter plaatse zodat die alle dingen die rondom hen gebeuren even kunnen vergeten.