|
Het ongeval
te Detmold op woensdag 26 juni 1963 zorgde voor een zwarte dag in de geschiedenis van het 1ste
Bataljon Para en het Regiment Para-Commando. 32 Para-Commando's (29
para's van het 1ste Para en 3 despatchers van het Trg.C van Schaffen),
5 bemanningsleden van de C-119 en 1 kandidaat-despatcher van het
Congolese leger, kwamen hierbij om het leven.
-
De gebeurtenissen
De 13de Compagnie van
het 1ste Para nam deel aan het maneuver "Lance One"
van de dekkingstroepen van het 1 (BE) Corps in de Bondsrepubliek
Duitsland. Deze deelname vereiste een sprong op twee DZ ten zuiden van
Geseke.
|
In afwachting van hun
vertrek en terwijl de piloten van de vliegtuigen wachtten op
nauwkeurige gegevens omtrent de weerstoestand ter plaatse op de DZ,
bleven de para's in de loods op Melsbroek in stand-by. Het weer zat
echter niet mee omdat er veel wind stond. Uiteindelijk werd toch
vertrokken en stegen vier C-119's op vanop Melsbroek richting
Duitsland. Toen de formatie in de omgeving van Dortmund was kregen de
piloten in de cockpits te horen dat de sprong gecancelled was wegens
het overschrijden van de toegelaten windsnelheid. De despatchers die
ondertussen in de buiken van de vliegtuigen reeds bezig waren met de
voorbereiding voor de sprong werden op hun beurt op de hoogte gebracht
dat de dropping niet doorging.
(foto : archieven
ANPCV) |
Het
peleton van Luitenant Goujon wacht op het bevel om in te stappen
- |
 |
Luitenant-Kolonel Kreps, de piloot van
één van de C-119's vroeg aan de controletoren van Hannover de
toestemming om zich naar de Engelse basis te Gütersloh te begeven. Op
20 km van de piste schakelde hij over op de radiofrequentie van de
basis en volgde hij de richtlijnen van deze laatste. Omdat het
vliegtuig ging landen, werd 1ste Sgt-Maj Fauconnier, despatcher van
het TrgC Para, op de hoogte gebracht. Deze gaf het bevel de
veiligheidsriemen voor de landing vast te maken. De C-119 daalde van
7000 voet naar een goede 3000 om de landing in te zetten. Het
vliegtuig passeerde het schietveld van Sennelager rond de
middag.
(foto : flygplan.info) |
Op het schietveld van
Sennelager waren Engelse eenheden aan het oefenen met
3"-mortieren. De Britse militairen ontvingen het bevel om alle schietoefeningen met de mortieren te staken om 12.00 u. De
bevelen werden uitgevoerd, tot een sectie merkte dat ze nog enkele
granaten over hadden en besloten deze dan maar af te vuren. Er werd
dus geschoten buiten de toegestane tijd. Indien de Engelse militairen
een correcte discipline hadden gehad, was er niets gebeurd. Het was
12.05.
-
De catastrofe
Om 12.05 kwam de C-119
bestuurd door Luitenant-Kolonel Kreps over het terrein gevlogen. Een
neervallende mortiergranaat sloeg in op de rechtervleugel, ter hoogte
van de brandstoftank. Vrijwel onmiddellijk vloog de kerosine in brand
en vatte de rechterzijde van het vliegtuig vuur. Het vuur sloeg binnen
langs de raampjes van de C-119 en zetten de parachutes van de para's
die aan deze kant zaten in brand.
|
1ste Sgt. Maj. Chabot, despatcher
van het TrgC Para, bewust van wat er gebeurde reageerde onmiddellijk
en trachtte de deur te openen aan de starboard-zijde (rechts) maar dat
lukte niet meer. Hij wendde zich naar de andere deur die hij opende en
schreeuwde "BUITEN !!". Hij greep de eerste die hij kon vast
krijgen, dienstplichtige M.Grosser, en trok hem naar buiten. Naarmate
de mannen hun veiligheidsgordels konden losmaken, greep Chabot hen
vast en verplichte hen te springen. Negen parachutisten slaagden er
uiteindelijk in om op deze manier het vliegtuig te verlaten.
(Tekening : Het
Regiment Para-Comando van 52 tot heden)
|
 |
Luitenant-Kolonel Kreps
deed alles wat hij kon om het brandende vliegtuig zolang mogelijk in
een rechte lijn te houden. Tot het vliegtuig wentelde en brandend als
een toorts met de neus naar de grond uiteindelijk te pletter stortte
te Detmold, ongeveer vier kilometer verwijdert van het schietveld.
Op datzelfde ogenblik
landden de drie andere vliegtuigen veilig en wel op het vliegveld van
Gütersloh.
-
De overlevenden
|
De negen parachutisten
die het vliegtuig konden verlaten waren Adj. kandidaat-reserveofficier
G. Doneux, M. Grosser, F. Lacassagne, G. Collard, M. Crabs, V. Denis,
J. Jadot, R. Van Tieghem en Adjudant Ch. Cienszkowski (bijgenaamd
Tchenko). Nadat ze op de grond waren gekomen begaven ze zich zo snel
mogelijk naar de plaats waar de C-119 was neergekomen. Maar het
brandende geraamte van het vliegtuig en de kleine ontploffingen van
munitie en thunderflashes maakte hen duidelijk dat ze hun kameraden
nooit meer zouden terugzien.
Rechts op de foto
de overlevenden bij hun aankomst te Melsbroek.(foto
: archieven ANPCV) |
 |
-
De slachtoffers
Het ongeval kostte aan
38 mensen het leven
De Para-Commando's
van
het 1ste Bataljon Parachutisten van Diest
| Luitenant
André Goujon |
François
Lavigne |
Michel
Van Snick |
| Sergeant
Jean Bernet |
Christian
Losson |
Frans
Warnant |
| Sergeant
André Rossius |
Jacques
Masser |
Fernand
Wautier |
| Sergeant
Victor Segana |
Yvan
Massy |
Jean
Wrena |
| Sergeant
Charles Van Ackere |
Jacques
Meskens |
Michel
Wuidart |
| Michel
Bomblet |
Louis
Mousty |
Michel
Wuilpart |
| Jean-Louis
Breban |
Joseph
Peyralbe |
Hugo
Van Dessel |
| Thierry
Calbrecht |
Jean-Claude
Praet |
Joseph
Keuter |
| Richard
Dellis |
Alphonse
Smars |
Michel
Bastin |
| Armand
Bodin |
Freddy
Steurbaut |
|
De despatchers van
het Traningscentrum
voor Parachutage te Schaffen
| 1ste
Sgt.-Majoor Edmont Chabot
 |
1ste
Sgt.-Majoor Willy Fauconnier
 |
1ste
Sgt.-Majoor Jacques Mahieu
 |
|
-
|
Van het Congolése
Leger
De bemanning van de
C-119 van de Belgische Luchtmacht
| Luitenant-Kolonel
Herman Kreps |
Adjudant-Chef
Jaques Quets |
|
| Adjudant
Henri Vermessen |
1ste
Sgt-Majoor Gilbert Zwaenepoel |
Adjudant
Jozef Vuegen |
-
(foto's
: Het Regiment Para-Commando van 52 tot op heden. Auteurs De
Pierpont G. en Lefevre A.)
De helden
De vijf bemanningsleden
en de drie despatchers zijn acht mensen aan wie de overlevenden hun
leven hebben te danken. De bemanning heeft er alles aan gedaan om het
vliegtuig zo lang mogelijk stabiel te houden om de inzittenden een
kans te geven om het vliegtuig te verlaten, voor zover dat kon. De
despatchters hebben gedaan wat kon om mensen buiten te
krijgen.
|
Bij deze mensen
van het TrgC Para is het
1ste Sergeant-Majoor Edmond Chabot die zich als een ware held heeft
gedragen. Hij stond bij de deur en kon makkelijk gesprongen hebben. In
plaats van zichzelf te redden, hoewel hij zich zeker bewust was van
het feit dat het vliegtuig verloren was, heeft hij alles in het
werk gesteld om zoveel mogelijk para-commando's naar buiten te
krijgen. Zonder zijn tussenkomst was het dodental zeker hoger geweest.
|
 |
Het monument
Het
Regiment laat ter gedachtenis van de gevallen slachtoffers een groot
betonnen kruis oprichten aan de rand van de DZ te Schaffen. Aan de
voet van het kruis ligt een klein kerkhof waar een gedeelte van de
slachtoffers is begraven.
|
 |
Schaffen,
juni 1963
De erewacht bij
hun overleden kameraden. |
|
- |
|
(foto
: La Piste Du Risque. Auteur Jean Militis) |
|
|
Andere gedenktekens
van Detmold
 |
Op de plaats van de
ramp in Duitsland staat een eenvoudig gedenkteken tussen de dennen dat
herinnert aan het einde van de reis en het leven van de Belgische
bemanning en de parachutisten aan boord van de C-119.
In de woonplaats van
1ste Sergeant-Majoor Edmond Chabot, Fosse-La-Ville, werd een "Monument Chabot"
opgericht als herinnering aan zijn leven en als hulde aan zijn
heldhaftig optreden.
En
in Ville de Visé werd naar aanleiding van de 40ste verjaardag
van de ramp een gedenkplaat onthuld die deze ramp moet
herinneren.
|
Twee van de
omgekomen para-commando's, Frans Warnant en François Lavigne
waren afkomstig van deze gemeente. De plaat werd onthuld in
aanwezigheid van familieleden, afgevaardigden van de Brigade en
leden van de ANPCV.
(foto : archieven
ANPCV) |
 |
|
-
Herdenkingsplechtigheden
Elk jaar is er
begin
November een plechtigheid bij het monument en worden er bloemen
neergelegd ter nagedachtenis van de slachtoffers.
Maar niet alleen zij
die daar begraven liggen worden herdacht. Het monument staat symbool voor alle
Para-Commando's die hun leven hebben gelaten tijdens de dienst.
Para's
never die, they only fly away
Bronnen
: Rode mutsen, Groene
mutsen...50.000 para-commando's.
Auteur E. Genot., La Piste du Risque,
Commando, Parachutiste. Auteur Jean Militis., Deel 1 : Het Regiment
Para-Commando, van '52 tot op heden.
Auteurs
De Pierpont G. en Lefevre A., archieven ANPCV
|
